BLOG - 25/01/19 Auteursrecht op social media

Het auteursrecht en social media; een haat-liefde verhouding. Wat mag wel en wat mag niet? Wij leggen je uit hoe je het beste kunt omgaan met content op internet. Zo weet jij hoe je legaal gebruik kan maken van content én wat jouw rechten zijn wanneer iemand jouw rechten schendt. 

Wat is het auteursrecht

Het auteursrecht is het recht van een schrijver, wetenschapper of kunstenaar op het publiceren en verveelvoudigen van zijn werk. Logisch: je wilt ook niet dat jouw eigen ideeën of foto’s worden gekopieerd zonder enige erkenning. Dit is ook wel bekend onder de Engels term ‘copyright’. Je krijgt het auteursrecht automatisch wanneer jouw werk origineel is en je een eigen, creatieve originele, scheppende en substantiële bijdrage hebt geleverd aan de totstandkoming van het werk. Het moet een creatieve schepping zijn en het idee moet voldoende zijn uitgewerkt. Een onuitgewerkt idee is dus geen werk en daarom ook niet auteursrechtelijk beschermd. 

Een auteursrecht is niet oneindig. Nadat de maker van een werk overlijdt, komt het auteursrecht na 70 jaar te vervallen.

Afbeeldingen zonder auteursrecht

Als je geen afbeeldingen maakt, maar wel wilt gebruiken, heb je een licentie nodig. De meeste bedrijven of particulieren kopen rechtenvrije afbeeldingen en video’s van bedrijven zoals Shutterstock. Shutterstock legt op hun website uit wat rechtenvrij precies inhoudt: “Rechtenvrij is een soort licentie voor auteursrechtelijk beschermd intellectueel eigendom, zoals afbeeldingen en video's. Met deze licentie kunt u de inhoud voor meerdere toepassingen in verschillende media gebruiken, zonder royalty's te betalen voor elk gebruik. U betaalt slechts één keer voor het gebruik van een bepaalde afbeelding of video.”

Geen nood: Wanneer je niet de financiën hebt om afbeeldingen te kopen zijn er nog andere mogelijkheden. Er worden namelijk regelmatig beelden rechtenvrij of onder ruime licenties (zoals Creative Commons) aangeboden. Dat betekent dat de maker toestemming aan je geeft om het werk te gebruiken, mits het voldoet aan de algemene specifieke voorwaarden. De bekende websites die ruime licenties geven zijn onder andere Flickr, Picjumbo en Stocksnap. Hierbij moet je wel goed letten op de voorwaarden. Zo moet je de maker vaak credits geven. Doe je dit niet: dan hangt er alsnog een fixe boete aan je broek!  Bekijk de licenties op hun website

Hoe zit het met afbeeldingen en video’s via: 

Facebook

Velen denken dat wanneer je iets uploadt naar Facebook, dat Facebook er dan eigenaar van wordt. Dat is niet zo, het ligt veel genuanceerder. Jij bent namelijk eigenaar en auteur van jouw geüploade “werk”, maar geeft een licentie aan Facebook. - Je bent hiermee akkoord gegaan toen je een account hebt aangemaakt en akkoord bent gegaan met de algemene voorwaarden. – Daarin staat dat Facebook jouw content mag gebruiken. Dat gaat over video’s, foto’s en teksten. Ze willen ook de mogelijkheid om andere gebruikers jouw content te laten delen via de share button. Hierdoor worden ze nooit de eigenaar van jouw werk. 

Instagram

De privacy policy van Instagram is nog een tintje scherper dan die van Facebook. Zo mag je geen foto’s regrammen of in je eigen feed delen zonder toestemming. Het blijft namelijk een vorm van kopiëren.  Wel mag je links naar foto’s delen of afbeeldingen embedden. En zolang je binnen de functies blijft die Instagram zelf aanbiedt, doe je niets fout.

Pinterest 

Pinterest; het ware inspiratieparadijs. Maar ook op afbeeldingen van Pinterest rust auteursrecht. De maker mag bepalen of de afbeelding openbaar of verveelvoudigd mag worden. Om de site sneller te laten werken slaat Pinterest de content op hun eigen servers op, wat een verveelvoudiging is. Het bedrijf heeft dus toestemming nodig van de maker. Iedereen die zelf een pin-button op de website aanbiedt, geeft via de button toestemming om te pinnen. Wanneer de pin-button niet op de website staat moet je om toestemming vragen, hem als citaat gebruiken of de afbeelding embedden.  

Let op: Wanneer je een blog schrijft en een afbeelding van Pinterest gebruikt als citaat, kun je Pinterest niet als bron gebruiken. Gebruik hiervoor de oorspronkelijke maker. Wanneer je niet weet wie dat is, kun je een plaatje via google images uploaden om de oorspronkelijke maker te vinden.

YouTube

Ook bij bewegende beelden en muziek geldt dezelfde auteurswet. Om een film of compilatie delen heb je toestemming of een licentie nodig van de maker. De meeste problemen bij Youtube ontstaan bij het gebruik van muziek. Voor muziek heb je ook toestemming of een licentie nodig. Om mensen tegemoet te komen heeft YouTube een eigen audiobibliotheek waarvan je tracks mag gebruiken. Wanneer je hier niets kunt vinden zijn er ook sites waar tracks beschikbaar zijn van mensen die hun werk onder Creative Commons aanbieden. 

Uitzonderingen 

  • Je mag een werk gebruiken voor privégebruik
  • Je mag werk vertonen voor educatieve doeleinden
  • Je mag foto’s en teksten citeren wanneer het inhoudelijk relevant is 
  • 70 jaar na overlijden mag je alles! Plagiaat blijft natuurlijk verboden

 

Niet over auteursrecht na willen denken maar toch booming willen zijn op social media? Wij nemen je de zorgen uit handen met een effectieve social mediastrategie én het beheer ervan. Schroom niet en maak snel een afspraak! 

 

Dennis
Ongewoon